İNSAN VE ZAMAN

“Eyvah, aldandık.
Şu hayat-ı dünyeviyeyi sabit zannettik.
O zan sebebiyle bütün bütün zayi ettik.
Evet, şu güzeranı hayat bir uykudur; bir rüya gibi geçti.
Şu temelsiz ömür dahi, rüzgâr gibi uçar gider.”

Zaman; geçmiş, hal ve gelecek dilimleriyle bir ibret sayfası, insan ise, zamanın sayfalarında yazılan ince mânâların dikkatli bir okuyucusudur. Meselâ, geçmiş zaman,
• Müstakbelin (geleceğin) aynası.
• Zamanı müstakbel tohumlarının mahzeni ve şuunatının aynası
• Geleceğe ve ebedi saadete atlamak için, bu dünyadan göçmüş ruhlara bir medar-ı envar ve muhtelif basamaklı nurlu bir mi’rac
• Ağır yüklerini bırakarak serbest kalan ve dünyadan göçüp giden ruhların nurani bir nuristanı ve bir bostanıdır.
Zahir nazarda ölü görünen geçmiş zaman, böyle bir bakışla canlanır ve nurlanır; nurani ve muhteşem bir meclise döner.

Geçmiş zaman ve ölmüş devirler ve asırlar,
• canlı birer ibret sayfası
• Baştanbaşa ruhlu, hayattar bir acip âlem
• Mevcut ve bizimle münasebettar Rabbani bir memleket haline gelir.

Gelecek zaman
• Mazinin tarlası
• Ahvalinin aynasıdır. Yani, geçmişte atılan tohumlar geleceğin tarlasında çiçek açar, meyve verir. “Medeniyet tekerleğin icadıyla başlar” sözü buna örnek olabilir. Zira, o tekerlek bugün arabalarda, uçaklarda, fabrikalarda dönmektedir.
Geleceğin, geçmişteki hallerin aynası olmasına ise şu noktadan bakabiliriz: Hemen her devirde birbirine benzer olaylar olur. Meselâ, bir devleti çökerten veya yükselten sebepler hemen hemen aynıdır. Günümüzde yaşanan olaylara bakarak, geçmişte yaşanmış olayların doğru bir tahlilini yapabiliriz.

Zamanın mazi ve müstakbel dilimlerine bakıştan sonra, kendimize bakalım. Evet, şimdiki zamanı yaşayan bizler için zaman,
• Hakiki sermayedir.Gençlik ve ihtiyarlık, zamanın seyri içinde uğradığımız veya uğrayacağımız iki menzildir.Gençlik,
• İnsanın heveslerinin en heyecanlı zamanı
• Hararet-i gariziyenin galeyanlı hengamı• Dünyevi ihtirasların feveranlı vaktidir.
Diğer taraftan gençlik,
• En kuvvetli bir ticaret vesilesi• Güzel ve şirin bir hayrat vasıtası
• Kıymetli ve zevkli İlâhî bir nimet
• Cenab-ı Hakkın latîf - şirin - güzel bir nimetidir.

Gençlikteki ibadetler ise,
• O fani gençliğin baki meyveleridir.

İnsan hayatı gençlik yazından ihtiyarlık güzüne doğru hızlı bir akış içindedir. Gençliğini gafletle geçirenlerden bir kısmı “gençlik gecesinin uykusundan ihtiyarlık sabahıyla” uyanırlar. İmanlı ihtiyarlık ise, bir bahtiyarlıktır. Böyle bahtiyar ihtiyarlar,
• Evlerin bereket direği ve belalardan koruyucusu durumundadır.
Bu mânâyı bilen evlat, yaşlı anne-babasını “huzur evine” atmaz. Onları yanına alır ve beraberce huzur içinde yaşarlar.

17 Mart 2008 Pazartesi